Stefan Romanik (1942-2013) z Nowicy. \u00a0Syn Micha\u0142a (1910-1991) i Joanny (z Penkal\u00f3w, 1910-1985). Uwa\u017cany za jednego z ostatnich \u0142y\u017ckarzy potrafi\u0105cych sprawnie wykona\u0107 \u0142y\u017cki na tokarce sznurkowej.<\/p>\n\n\n\n
\u0141y\u017cki wyrabiali r\u00f3wnie\u017c jego przodkowie: ojciec i dziadek. Sam zacz\u0105\u0142 je wyrabia\u0107 jako doros\u0142y m\u0119\u017cczyzna w wieku 27 lat[1]<\/a>. Pytany o to, czy to od ojca nauczy\u0142 si\u0119 robi\u0107 \u0142y\u017cki odpowiada:<\/p>\n\n\n\n \u201eNie, ja to kiedy\u015b tylko widzia\u0142em jak ojciec robi\u0142, ale nie robi\u0142em t\u0105 metod\u0105. Dopiero jak przysz\u0142a moda na te r\u00f3\u017cne pokazy w skansenach, to musia\u0142em sobie przypomnie\u0107 i nauczy\u0107 si\u0119 sposobu robienia \u0142y\u017cek na tokarce smykowej\u201d[2]<\/a>.\u00a0 Pracowa\u0142 g\u00f3wnie w mokrym drewnie jaworowym, kt\u00f3ry jego zdaniem bardzo dobrze si\u0119 obrabia. Do obr\u00f3bki wybiera\u0142 drzewo rosn\u0105ce w lesie w jego p\u00f3\u0142nocnej strony, co mia\u0142o zapewni\u0107 mu mi\u0119kko\u015b\u0107 i u\u0142atwi\u0107 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 prac\u0119. \u015arednio wykonywa\u0142 w ci\u0105gu\u00a0 dziesi\u0119ciu godzin dwadzie\u015bcia cztery du\u017ce \u0142y\u017cki. Pytany o to, czy wystarczy miesi\u0105c na nauk\u0119 robienia \u0142y\u017cki tradycyjn\u0105 metod\u0105 odpowiedzia\u0142: \u201eja nie robi\u0142em jaki\u015b czas, ale wiedzia\u0142em, z kt\u00f3rej strony si\u0119 z\u0142apa\u0107, jak mnie zaprosili do S\u0105cza, to tydzie\u0144 trenowa\u0142em, \u017ceby mi jako\u015b wysz\u0142o. Jak trzeba gdzie\u015b pokazywa\u0107 trzeba pracowa\u0107 szybko, sprawnie i tak \u017ceby wysz\u0142a \u0142y\u017cka. Taki, co nigdy to\u00a0 w tydzie\u0144 si\u0119 nie nauczy. Tu trzeba mie\u0107 talent, ostre narz\u0119dzia s\u0105, mo\u017cna zrobi\u0107 \u0142y\u017ck\u0119 do momentu, co wyrzyna si\u0119 do\u0142ek, no i nie b\u0119dzie uwa\u017ca\u0142, to wyszczypie i ju\u017c po \u0142y\u017cce\u201d[3]<\/a>.\u00a0 Stefan Romanik by\u0142 zapraszany przez r\u00f3\u017cne plac\u00f3wki muzealne, skanseny, domy kultury z pokazami tradycyjnego wyrobu \u0142y\u017cek, tym samym aktywnie promowa\u0142 to rzemios\u0142o i szerzej \u0142emkowsk\u0105 kultur\u0119. Przy wyrobie \u0142y\u017cek u\u017cywa\u0142 m.in.: tokarki r\u0119cznej, dziada (kobylicy), siekierki, d\u0142ut, ri\u017cca (skobliczki), o\u015bnika; cz\u0119\u015b\u0107 z jego narz\u0119dzi pochodzi\u0142a jeszcze sprzed II wojny \u015bwiatowej. Wtedy to we wsi mieszka\u0142 Rom \u2013 poni\u017cej Stefana Romanika, kt\u00f3ry by\u0142 kowalem i to w\u0142a\u015bnie on \u201erobi\u0142 wszystko: d\u0142uta, ri\u017cce, siekiery, co by\u0142o potrzebne\u201d[4]<\/a> .<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n