Mieszkaniec Nowicy (ur.1976 r.) wyrabiaj\u0105cy w latach ok 2000-2012 kopystki i \u0142y\u017cki; jego dziadek Jan (1902-1987) i ojciec Andrzej (1929-2012) r\u00f3wnie\u017c je wyrabiali stosuj\u0105c przy tym m.in. tokarki r\u0119czne. Wspominaj\u0105c prac\u0119 ojca dotycz\u0105c\u0105 produkcji \u0142y\u017cek zwraca uwag\u0119 na stan jego zdrowia upatruj\u0105c w tym przyczyn\u0119 tego, \u017ce wyrabia\u0142 je sporadycznie i w ograniczonym zakresie, kontynuuj\u0105c m\u00f3wi: \u201eAczkolwiek jak ja zaczyna\u0142em robi\u0107, no to mi fachow\u0105 tak\u0105 wiedz\u0105 jeszcze pom\u00f3g\u0142. W\u0142a\u015bnie jak to si\u0119 robi\u0142o siekierk\u0105, jak to si\u0119 robi\u0142o tym no\u017cem obur\u0119cznym w tym tak zwanym przez nas dziadzie. No to mi jeszcze przekaza\u0142 i pokaza\u0142 tata i pierwsz\u0105 zim\u0119 jak zaczyna\u0142em te \u0142y\u017cki robi\u0107, no to obrabia\u0142 mi je, pomaga\u0142 w du\u017cym stopniu w\u0142a\u015bnie tata. (\u2026) u nas tutaj ja jakby odnowi\u0142em t\u0105 tradycj\u0119, przy du\u017cym wsparciu taty\u201d. Du\u017co wcze\u015bniej, ju\u017c jako m\u0142ody ch\u0142opak zafascynowa\u0142 si\u0119 maszynow\u0105 produkcj\u0105 \u0142y\u017cek. B\u0119d\u0105c nastolatkiem potrafi\u0142 godzinami obserwowa\u0107 prac\u0119 s\u0105siada Stefana Cymba\u0142y. Tak o tym m\u00f3wi\u0142 podczas wywiadu: \u201epami\u0119tam, mia\u0142em taki etap w \u017cyciu jak mia\u0142em kilkana\u015bcie lat, a nawet mo\u017ce mniej, to lubi\u0142em, jak Stefan sobie robi\u0142 \u0142y\u017cki. Przychodzi\u0142em do warsztatu i sta\u0142em tak p\u00f3\u0142 dnia i si\u0119 przygl\u0105da\u0142em, jako\u015b tak strasznie to lubi\u0142em. Nie wiem, magicznie na mnie te maszyny dzia\u0142a\u0142y, czy sama ta robota (\u2026)\u201d. Pomaga\u0142 r\u00f3wnie\u017c s\u0105siadowi \u2013 przykleja\u0142 naklejki na trzonki \u0142y\u017cek. Dalej wspomina, \u017ce te d\u0142ugie godziny sp\u0119dzone na obserwowaniu pracy wykonywanej podczas poszczeg\u00f3lnych etap\u00f3w powstawania \u0142y\u017cki niew\u0105tpliwie pomog\u0142y mu, kiedy sam zacz\u0105\u0142 je produkowa\u0107. \u0141y\u017cki wyrabiano w\u00f3wczas g\u0142\u00f3wnie zim\u0105. Piotr Bodyk nad zbudowaniem swojej maszyny pracowa\u0142 p\u00f3\u0142 roku i jak m\u00f3wi nikt we wsi nie robi\u0142 dok\u0142adnie tak\u0105 metod\u0105 jak on. W\u00f3wczas w Nowicy ka\u017cdy wytw\u00f3rca we w\u0142asnym zakresie takie maszyny konstruowa\u0142, \u0142y\u017cki by\u0142y zbli\u017cone kszta\u0142tem ale i tak mo\u017cna by\u0142o rozpozna\u0107 kto, kt\u00f3r\u0105 wyprodukowa\u0142:\u00a0 \u201eJak robi\u0142em \u0142y\u017cki, wi\u0119cej os\u00f3b w Nowicy robi\u0142o, no to by\u0142em w stanie rozpozna\u0107 \u2013 kto\u015b by mi roz\u0142o\u017cy\u0142 nie wiem, 10 \u0142y\u017cek \u2013 no to by\u0142 taki okres, \u017ce by\u0142em w stanie rozpozna\u0107, kt\u00f3ra \u0142y\u017cka jest czyja. No bo to by\u0142o takie, mimo \u017ce si\u0119 niby na tych maszynach ju\u017c jakich\u015b tam robi\u0142o, to by\u0142o jeszcze i tak na tyle r\u0119kodzie\u0142o, \u017ce nawet te maszynowe \u0142y\u017cki by\u0142o w stanie rozpozna\u0107, kt\u00f3ra \u0142y\u017cka jest czyja. Kto jak j\u0105 robi\u0142, kto jak wyka\u0144cza\u0142\u201d. Ka\u017cdy robi\u0142 r\u00f3wnie\u017c w\u0142asne szablony do \u0142y\u017cek, cz\u0119sto trzeba by\u0142o po\u015bwi\u0119ci\u0107 2-3 dni na to aby szablon by\u0142 \u201ew miar\u0119 mocny, solidny, \u017ceby si\u0119 te\u017c nie wyciera\u0142\u201d. Szablon bowiem musia\u0142 si\u0119 za ka\u017cdym razem, kiedy si\u0119 robi\u0142o \u0142y\u017ck\u0119, \u201eprzetrze\u0107 po pier\u015bcieniu oporowym\u201d maszyny, zatem musia\u0142 by\u0107 wytrzyma\u0142y. Piotr Bodyk korzysta\u0142 z szablon\u00f3w metalowych. Du\u017cym prze\u0142omem w pracy \u0142y\u017ckarza by\u0142o odkrycie, \u017ce kopystki mog\u0105 by\u0107 wykonywane z drewna suchego. Przy produkcji \u0142y\u017cek czy kopystek z drewna mokrego ko\u0144cowy produkt musia\u0142 by\u0107 wysuszony jeszcze tego samego dnia: \u201ebo je\u017celi to zostawimy do nast\u0119pnego dnia, to to zczerwienieje, nabierze tak\u0105 barw\u0119 brzydk\u0105 czerwon\u0105. Nawet po wysuszeniu ten kolor taki zostawa\u0142 i tego ju\u017c nie sz\u0142o zczy\u015bci\u0107, najgorzej \u015brodek\u201d. Czasami pomaga\u0142o wystawienie produkt\u00f3w na mr\u00f3z i \u201eten mr\u00f3z tam powodowa\u0142 to, \u017ce ta \u0142y\u017cka tak nie przybiera\u0142a tej barwy innej, ale jednak by\u0142o to\u201d. Po tych do\u015bwiadczeniach Piotr Bodyk odkry\u0142, \u017ce kopystki mo\u017ce wyrabia\u0107 z drewna suchego, jak sam m\u00f3wi: \u201e wi\u0119c mog\u0142em zacz\u0105\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 robi\u0107 i dany etap nie musia\u0142em sko\u0144czy\u0107, mog\u0142em na ka\u017cdym etapie robot\u0119 przerwa\u0107, (\u2026) i wr\u00f3ci\u0107 za dzie\u0144 czy za dwa i ko\u0144czy\u0107 te kopystki do ko\u0144ca\u201d. \u00a0Piotr Bodyk przy czyszczeniu swoich wyrob\u00f3w korzysta\u0142 z tzw. \u201ebeczkowania\u201d: \u201e(\u2026) ja zrobi\u0142em tak\u0105 beczk\u0119, nie za du\u017c\u0105 bo to te\u017c by\u0142a moja pr\u00f3ba, czy to do \u0142y\u017cek si\u0119 nada – bo mnie straszyli, \u017ce to si\u0119 nie nada, bo \u0142y\u017cki b\u0119d\u0105 p\u0119ka\u0107, b\u0119d\u0105 si\u0119 szczypa\u0107 i kto to widzia\u0142, nikt \u0142y\u017cek tak nie robi\u0142, to trzeba tylko r\u0119cznie wszystko dok\u0142adnie wyczy\u015bci\u0107. No ale ja mia\u0142em taki charakter, jaki mia\u0142em, \u017ce si\u0119 nie podda\u0142em tylko t\u0105 beczk\u0119 zrobi\u0142em, wrzuca\u0142em tam, powiedzmy, 100 tych \u0142y\u017cek, wrzuca\u0142em troszk\u0119 \u015bwieczek bia\u0142ych, \u017ceby parafiny pozyska\u0107 z nich. I zrobi\u0142em tak\u0105 przek\u0142adni\u0119 z silnika elektrycznego, \u017ce ta beczka si\u0119 obraca\u0142a bardzo wolniute\u0144ko. I te \u0142y\u017cki si\u0119 tam pomalutku przesypywa\u0142y, przesypywa\u0142y, ociera\u0142a si\u0119 jedna o drug\u0105, troszk\u0119 pobiera\u0142y tej parafiny, i jak wysypa\u0142em z tej beczki, to \u0142y\u017cki by\u0142y bardzo \u015bliskie, tak wyczyszczone fajnie, \u017ce na przyk\u0142ad tak do przyk\u0142adu powiem, jak ma\u0142ych \u0142y\u017cek, z worka wysypa\u0142em 200, to si\u0119 zrobi\u0142a taka g\u00f3rka i one tak sta\u0142y. A jak z worka wysypa\u0142em 200 tych beczkowanych \u0142y\u017cek, to si\u0119 rozjecha\u0142y wszystkie po domu, bo by\u0142y takie fajne \u015bliskie\u201d. Wed\u0142ug Piotra Bodyka nikt przed nim nie korzysta\u0142 w Nowicy z tej metody wyka\u0144czania \u0142y\u017cek. Znana ona by\u0142a w pobliskich Leszczynach gdzie w ten spos\u00f3b pomagano sobie w uzyskaniu g\u0142adko\u015bci innych przedmiot\u00f3w drewnianych jak np. wieszak\u00f3w, ale w Nowicy nie by\u0142a stosowana.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mieszkaniec Nowicy (ur.1976 r.) wyrabiaj\u0105cy w latach ok 2000-2012 kopystki i \u0142y\u017cki; jego dziadek Jan (1902-1987) i ojciec Andrzej (1929-2012) r\u00f3wnie\u017c je wyrabiali stosuj\u0105c przy … czytaj dalej…PIOTR BODYK<\/span><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1045,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","ect-service-type":[],"ect-service-tag":[],"class_list":["post-231","ect-service","type-ect-service","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ect-service\/231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ect-service"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ect-service"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=231"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ect-service-type","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ect-service-type?post=231"},{"taxonomy":"ect-service-tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lyzkarstwo.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ect-service-tag?post=231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}